mindful marketing & inspired internet

Blog

Wat ons zoal bezighoudt...
wordpress of cms made simple

Welk open source CMS? WordPress vs CMS Made Simple

In dit artikel vergelijken we twee populaire open source Content Management Systemen (CMS) met elkaar: WordPress en CMS Made Simple. Beide systemen zetten we met regelmaat in voor websites van onze klanten. Sinds de eerste versies (uit 2003/2004) hebben we de ontwikkelingen op de voet gevolgd en hebben we veel positieve (maar soms ook minder leuke) ervaringen opgedaan met de technische implementatie en het gebruik van beide systemen. Deze ervaringen vormen de basis voor dit artikel.

Voor de goede orde: naast WordPress en CMS Made Simple hebben we in de afgelopen jaren ook (zij het in mindere mate) gewerkt met alternatieven zoals Joomla, Drupal, TYPO3 en Concrete5. Als we één ding geleerd hebben, dan is het wel dat elk bekend CMS een grote groep van zowel fans als haters heeft. In dit artikel zoomen we in op de twee genoemde systemen.

Wij zijn van mening dat de keuze van een CMS vaak in grote mate afhankelijk is van de voorkeur van een ontwikkelaar in combinatie met de ‘marketing’ rondom het CMS. Zowel klanten als ontwikkelaars zijn gevoelig voor de ‘populariteit’ van een bepaald CMS, maar ‘populair’ is niet hetzelfde als ‘geschikt’. Het is daarom best moeilijk om objectieve reviews te vinden.

Elke niche z’n eigen CMS?

Oorspronkelijk zijn de populaire CMSen vaak bedoeld voor bepaalde type websites, zoals de makers zelf vaak al aangeven. In de praktijk worden ze echter ook voor andere doelen ingezet. Zo was de ondertitel van Drupal vroeger ‘community plumbing’ (daarmee refererend aan de mogelijkheden voor het opzetten van een community van gebruikers die informatie delen via de op Drupal gebaseerde website) en refereert WordPress nog steeds naar zichzelf als ‘CMS en blog’ software (primair gestart als blog-software). De CMS Made Simple site geeft aan dat het CMS ontwikkeld is voor websites, maar bijvoorbeeld niet voor portals of communities. Zo heeft vrijwel ieder CMS zijn oorsprong in een niche.

Als je een hamer hebt, lijkt alles op een spijker…

De trend van de laatste jaren is dat elk systeem zich nu als allround CMS presenteert om zo geen marktaandeel te verliezen. Behalve dat dit verwarrend werkt, is het wat ons betreft niet per definitie de beste aanpak, aangezien een groot deel van de websites juist vraagt om een specialistische oplossing. Daarnaast bepaalt het oorspronkelijke doel van het systeem ook nu nog vaak hoe de (technische) kern is opgezet, met het risico dat de ‘allround CMS’-functionaliteit (technisch) minder goed uit de verf komt. Dit kan uiteindelijk een beperkende factor zijn voor de programmeur, maar ook voor de eindgebruiker.

Kortom, het lijkt erop dat de strijd om de gebruiker de ontwikkelaars dwingt om te uniformiseren. Als leverancier (zoals wij) dien je hier verstandig mee om te gaan. Zo zouden wij zowel WordPress als CMS Made Simple bijvoorbeeld nooit adviseren voor een startende webshop, omdat ze daar simpelweg niet geschikt voor zijn (en zeker niet op kunnen tegen open source systemen die speciaal voor dit doel ontwikkeld zijn, zoals bijvoorbeeld OpenCart of Magento). De beste tool voor de job inzetten, dat is ons uitgangspunt.

Goed, nu terug naar het onderwerp van dit artikel: de vergelijking van WordPress met CMS Made Simple.

Wat WordPress en CMS Made Simple gemeenschappelijk hebben

Allereerst zijn beide systemen natuurlijk open source (GPLv2 licentie), hetgeen inhoudt dat de broncode vrij beschikbaar en aanpasbaar is. Beide systemen hebben een grote, actieve, community van gebruikers/aanhangers en ontwikkelaars die elkaar helpen bij vragen en het oplossen van problemen. Dit zorgt ervoor dat vrijwel elk probleem tijdens de implementatie snel op te lossen is, want meestal ben je niet de eerste ontwikkelaar die ergens op stuit. De systeemeisen voor de pakketten zijn vergelijkbaar en de CMSen draaien stabiel en snel op een shared hosting-omgeving.

De gebruikersinterface voor het beheren van de website door de klant is in beide gevallen gebruikersvriendelijk, hoewel CMS Made Simple een iets lagere drempel heeft dan WordPress. Dit ligt met name aan de wijze waarop informatie door WordPress gestructureerd wordt in artikelen en pagina’s met behulp van zowel categorieën als tags, hetgeen niet altijd direct duidelijk is voor beginnende beheerders. Tot zover de overeenkomsten. Wat nu volgt is een korte analyse van de voor- en nadelen van elk CMS.

Over WordPress

WordPress is oorspronkelijk opgezet als blog-software. Dit zien we nog steeds sterk terug bij het gebruik van het CMS. Artikelen (‘Posts’) spelen een belangrijke rol. Zo toont een standaard WordPress-installatie ook allereerst de blogartikelen op de homepage en komen de feitelijke pagina’s van de website op de tweede plaats (deze zijn via het menu te bereiken). Een groot voordeel van deze aanpak is, dat een bezoeker van de site de inhoud gemakkelijk kan filteren op basis van categorieën, tags of datuminformatie.

De lay-out van een WordPress-template

Een nadeel van WordPress is, dat de pagina’s in de website deels de artikel lay-out van het blog hebben, hetgeen minder vanzelfsprekend is voor een website. Als ontwerper of ontwikkelaar word je daardoor bij voorbaat al in een keurslijf gedwongen. Zo heeft een pagina, net als een artikel, standaard slechts één inhoudsblok. Voor een blog is dat voldoende (het betreffende blok bevat dan de tekst en afbeeldingen van het artikel), maar bij een maatwerk-website kom je daar niet mee weg. Simpelweg omdat je meer variatie in de lay-out van de inhoud wilt kunnen aanbrengen. In WordPress worden daarnaast zogenaamde widgets gebruikt die, afhankelijk van de template, in de sidebar(s), header en footer geplaatst kunnen worden. Dit is een elegant en flexibel systeem om de site verder vorm te geven.

Het ideale doe-het-zelf CMS?

Een groot voordeel van WordPress is dat er veel verschillende templates voor te vinden zijn, ontwikkeld door vaak goede webdesigners. Er zijn zowel veel gratis als veel (goedkope) betaalde templates te vinden. De kwaliteit is vaak goed (zeker bij de betaalde templates) en het is mogelijk om met weinig moeite een template te installeren. Wil je dus weinig investeren in het ontwerp, dan zou je met WordPress redelijk snel klaar kunnen zijn, zolang je er genoegen mee neemt dat de lay-out van je website niet ‘uniek’ is. Dit zorgt ook voor de grote populariteit van WordPress bij hobbyisten en niet-programmeurs, het is simpelweg één van de meest eenvoudige doe-het-zelf CMSen dat bestaat.

Plug-ins en onderhoud

Een soortgelijk verhaal geldt voor de plug-ins die extra functionaliteit toevoegen aan het systeem. Voor WordPress zijn er veel gratis en betaalde plug-ins beschikbaar. Er is zelfs sprake van een wildgroei, aangezien lang niet alle plug-ins kwalitatief zijn of goed gesupport worden. Dit laatste is een mogelijk risico. Een WordPress-installatie vraagt namelijk veel onderhoud, aangezien er met grote regelmaat updates uitkomen van zowel de basissoftware als de plug-ins. Een probleem dat daarbij ontstaat, is dat wanneer er een update van het basissysteem uitkomt, de plug-ins lang niet altijd vanaf dag één compatible hiermee zijn. Het is meer dan eens voorgekomen dat we een systeem hadden geupdate, om er vervolgens achter te komen dat meerdere plug-ins nog niet aangepast waren. Het wachten is dan op de programmeur van de plug-in, tenzij je zelf de code wilt induiken.

Ons advies is dus om zo zorgvuldig mogelijk om te gaan met plug-ins en updates. Het is echter wel belangrijk om updates te blijven uitvoeren, aangezien de populariteit van WordPress het helaas ook een aantrekkelijk systeem voor spammers en hackers (of script kiddies) maakt. In de eerste jaren hadden we regelmatig te maken met WordPress-installaties die gehackt werden. Al met al maakt dit het onderhoud van dit systeem redelijk arbeidsintensief (in tegenstelling tot CMS Made Simple dat veel minder gevoelig is voor dit soort zaken).

Technische eigenaardigheden

Vanuit het oogpunt van de ontwerper en programmeur heeft WordPress een aantal eigenaardigheden. Hiervoor hebben we al kort het keurslijf van de artikelen/pagina-structuur aangehaald. Met plug-ins en creativiteit is veel op te lossen, maar dit is niet ideaal. Als ontwikkelaars blijven wij ons daarnaast verbazen over de complexiteit van de templates (zeker met andere systemen in het achterhoofd). Zo kent WordPress geen goede scheiding van lay-out en code, waardoor we veel PHP-code terug zien komen in het HTML-gedeelte van de template.

Een moderne filosofie voor software-ontwikkeling die veel gebruikt wordt is MVC, oftewel model-view-controller (dat o.a. in CMS Made Simple wordt toegepast). Bij MVC wordt de code voor de visuele interface (view: HTML, CSS, etc.) gescheiden van de logica (controller, zeg maar de PHP-code) en de data (bijv. de MySQL database waarin de informatie wordt opgeslagen en de bijbehorende code) in het systeem. WordPress gebruikt geen MVC, maar lost dit op een minder elegante manier op. Er is daarnaast een aparte template-file (functions.php) waarin functies worden opgenomen die aanpassingen doen op specifieke punten in het gedrag van de site. Dit is omslachtig en foutgevoelig. Dezelfde aanpak, een slechte scheiding van lay-out en code, zien we terugkomen bij plug-ins.

Een andere eigenaardigheid (en dit is ook een gevolg van de achterliggende blog-filosofie) is dat het systeem opgebouwd is rondom de zogenaamde ‘loop’, de basis van de standaard homepage. Deze aanpak is niet flexibel als je andere plannen hebt met de site (= geen blog) en leidt uiteindelijk tot ingewikkelde templates. Kortom, WordPress is niet ideaal voor andere websites dan blogs.

Hiermee willen we niet zeggen dat WordPress geen goede software is, integendeel, maar het is wel belangrijk om rekening te houden met deze typerende eigenschappen.

De voordelen van WordPress

  • Zeer geschikt voor blogs
  • Veel (mooie) templates verkrijgbaar, voor weinig geld
  • Veel plug-ins (maar de kwaliteit varieert sterk)
  • Multi-blog mogelijkheden (dit is absoluut heel complex, zo niet onmogelijk, met CMS Made Simple)
  • Als basis geschikt voor niet-programmeurs (dit geldt uiteraard niet zodra er maatwerk nodig is)

De nadelen van WordPress

  • Minder flexibel qua design want de structuur van de site is al deels bepaald door het CMS
  • Gevoelig(er) voor hackers en spambots
  • Goede templates zijn vaak niet gratis (dit kan ook een voordeel zijn i.v.m. de geboden support)
  • Minder geschikt voor maatwerk, slechte scheiding van code en visuele front-end (zorgt voor extra kosten)
  • Onderhoudsintensief, hoge(re) cost-of-ownership

Voorbeelden uit ons portfolio

Enkele recente WordPress sites die wij ontwikkelden (en die vanwege de artikelstructuur bijvoorbeeld lastig(er) te realiseren zijn in CMS Made Simple):

Over CMS Made Simple

Na het installeren van CMS Made Simple is de kans aanwezig dat je als nieuwkomer vrij snel afhaakt. De reden hiervoor is dat, in tegenstelling tot verschillende andere open source CMSen, de standaard template er op z’n zachtst gezegd niet echt sexy uitziet. Looks deceive in dit geval. Het CMS doet namelijk wat de naam zegt, het zit simpel en elegant in elkaar, zowel voor de beheerder als voor de ontwerper/ontwikkelaar.

Voor beheerders is het een zeer plezierig systeem, aangezien het dermate eenvoudig en logisch is opgezet dat veel gebruikers er zonder training mee aan de slag kunnen. Als ontwikkelaar is de standaard template daarnaast volledig onrelevant, aangezien het slechts een voorbeeld is, dat je niet zult gebruiken of hooguit als hulpmiddel. De kracht van dit CMS is dat je op zeer flexibele wijze elk willekeurig visueel ontwerp kunt implementeren.

Templates en plug-ins, maar niet voor doe-het-zelvers

In tegenstelling tot WordPress, zul je voor CMS Made Simple niet veel kant en klare templates vinden. Waarschijnlijk komt dit omdat er geen grote markt voor is. CMS Made Simple wordt over het algemeen ingezet door (gevorderde) professionals die zelf aan de slag gaan met het ontwikkelen van maatwerk templates. Het is daarom zeker geen doe-het-zelf CMS voor niet-programmeurs (zoals WordPress dat wel is). Het aanbod aan plug-ins is daarom ook beperkter, hoewel voor alle moderne functies die je van een website mag verwachten plug-ins beschikbaar zijn.

In tegenstelling tot WordPress (waarvoor soms tientallen verschillende plug-ins voor één en dezelfde functie bestaan, ontwikkeld door verschillende programmeurs) is het gemakkelijker om een plug-in te kiezen. De kwaliteit van de plug-ins is over het algemeen goed, hoewel het wel belangrijk is om in de gaten te houden of een plug-in nog actief bijgehouden wordt door het betrokken ontwikkelteam. Deze informatie is eenvoudig terug te vinden.

De lay-out van een CMS Made Simple-template

CMS Made Simple maakt gebruik van Smarty-templates. Hiermee is het mogelijk om op overzichtelijke wijze volgens het MVC-model te werken en de visuele kant dus strikt gescheiden te houden van de logica in het systeem. Elke plug-in conformeert zich aan deze aanpak, waardoor het overzicht behouden blijft, ongeacht de verantwoordelijke programmeur. Het omzetten van een afgeronde HTML/CSS-pagina naar een CMS Made Simple-template is eenvoudigweg een kwestie van de juiste Smarty-tags toevoegen in de code. Smarty-tags worden opgenomen tussen accolades, hetgeen erg leesbare code oplevert, zoals te zien is in dit voorbeeld:

{literal}
<html>
<head>
<title>{title}</title>
</head>
<body>
<div id="content">
{content}
</div>
<div id="content2">
{content block="content2">
</div>
<div id="sidebar">
{content block="sidebar"}
</div>
</body>
</html>
{/literal}

Dit is een goed voorbeeld van de kracht van het CMS. We kunnen volledig onafhankelijk van het design werken, waardoor vrijwel elke lay-out mogelijk is. Uiteraard is het ook mogelijk, afhankelijk van de gewenste functionaliteit, om complexere dingen te doen met Smarty (zoals het toepassen van conditionele statements of loops, wanneer nodig). De leercurve voor dit CMS is daardoor wellicht iets hoger voor nieuwe programmeurs, aangezien Smarty als extra taal geleerd moet worden. Je krijgt er dan wel een zeer goed onderhoudbare set aan templates voor terug en veel extra mogelijkheden.

Technische eigenaardigheden

In tegenstelling tot verschillende andere CMS-systemen bewaart CMS Made Simple zijn templates in de database en niet op het bestandssysteem. In de eerste instantie lijkt dit vreemd, aangezien de editor voor de templates die onderdeel uitmaakt van het CMS erg beperkt is, terwijl de templates op deze wijze via de editor in het CMS bewerkt moeten worden. Daarnaast is versiebeheer op de templates op deze wijze onmogelijk.

Gelukkig zijn er meerdere opties (o.a. via plug-ins) om de templates extern te beheren en ze zo toch te bewerken via je favoriete editor (bijvoorbeeld Coda of Dreamweaver). Hiermee wordt het ook mogelijk om de templates onder versiebeheer te plaatsen. Het grote voordeel van het opslaan van de templates in de database is, dat ze sneller toegankelijk zijn voor het CMS.

Ook het verhuizen van een CMS Made Simple-site (bijvoorbeeld naar een ander domein) is erg gemakkelijk, aangezien er geen domein-afhankelijke informatie in de database wordt opgeslagen (bij WordPress is dit lastiger omdat alle URLs inclusief hun domeinnaam bewaard worden in de WordPress-database, hetgeen weliswaar met de juiste third-party tools is op te lossen, maar niet echt netjes is).

De voordelen van CMS Made Simple

  • Geschikt voor vrijwel elk type website en design (inclusief blogs)
  • Het basissysteem is eenvoudig (‘lean and mean’), waardoor het een snel en flexibel CMS is
  • Zeer gebruikersvriendelijk voor beheerders
  • Niet gevoelig voor hackers en spambots
  • Onderhoudsvriendelijk, lage(re) cost-of-ownership

De nadelen van CMS Made Simple

  • Vrijwel geen gratis of betaalde templates beschikbaar
  • Templates worden in de database bewaard (dit is ook een voordeel voor de snelheid, maar het vraagt wel om extra maatregelen voor versiebeheer)
  • Hogere drempel voor beginnende ontwikkelaars i.v.m. Smarty
  • Minder naamsbekendheid (WordPress verkoopt zichzelf gemakkelijker dan CMS Made Simple vanwege de brede populariteit)
  • Niet geschikt voor “doe-het-zelvers” (de community is daarom kleiner dan bij WordPress)

Voorbeelden

Enkele recente CMS Made Simple-sites die wij ontwikkelden (en die vanwege de mogelijkheden niet of moeilijk te realiseren zijn in WordPress):

  • The Fungroup (deze site bevat een uitgebreide database met artikelen en de mogelijkheid om een offerte op te vragen via een winkelmandje)
  • iArts Maastricht (dit was oorspronkelijk een horizontale ‘one page’ website en is inmiddels uitgebreid naar meerdere pagina’s die beheerd worden via het CMS)
  • Karla Menten Architects (een conceptuele website waarmee aangetoond wordt dat je met dit CMS alle kanten op kunt)

Interessant!

De nieuwe site van FAC Belgium is ook interessant om te vermelden. Deze is geïnspireerd op een WordPress-thema, maar uiteindelijk uitgevoerd in CMS Made Simple. De belangrijkste reden hiervoor was dat bepaalde delen van de functionaliteit eenvoudigweg niet uit te voeren waren in WordPress.

Conclusie: what’s it gonna be?

Zowel WordPress als CMS Made Simple zijn robuuste en prachtige CMS-systemen die zich inmiddels ruimschoots bewezen hebben. De belangrijkste vraag die je als ontwikkelaar (en klant) moet beantwoorden is: waarvoor wil ik mijn CMS gaan inzetten? Rondom welke informatiestructuur wordt de site opgezet? Als dit een blog – dus een doorlopende serie van artikelen – is, dan adviseren wij zeker om WordPress te overwegen, hoewel het onderhoud en de spam-gevoeligheid daarbij wel twee factoren zijn die kritisch afgewogen moeten worden. Het aankopen van een bestaande template is bij een beperkt budget aantrekkelijk.

Voor de meeste andere websites (ook als het websites betreft die in de eerste instantie geen blog-functionaliteit hebben, maar later wellicht wel van een blog worden voorzien) is CMS Made Simple wat ons betreft de beste oplossing. Simpelweg omdat het gebruikersvriendelijker is, technisch beter in elkaar zit en meer ruimte biedt om precies datgene te bereiken dat je wilt bereiken qua visuele presentatie en functionaliteit (ook als dat vooraf nog niet helemaal duidelijk is).

Tot slot een dankwoord 🙂

We hebben veel respect voor iedereen die een bijdrage levert aan zijn of haar favoriete CMS, in welke vorm dan ook. Al jarenlang maken wij dankbaar gebruik van de inspanningen van de vele programmeurs wereldwijd die verantwoordelijk zijn voor de ontwikkeling van deze CMSen. Dit artikel doet daar niets aan af. Onze nadruk ligt op het praktisch inzetten van deze software voor onze klanten. Zo nu en dan dragen we zelf ook iets bij aan deze community, maar dat mag geen naam hebben en onze dank gaat uit naar de ontwikkelaars.

3 reacties

  1. Jasper,
    Dank voor het artikel, dat maakt veel duidelijk.
    Het valt op dat “The Fungroup” zich werkelijk flitsend snel op de browser toont. Dit in tegenstelling tot de anderen die je noemt.
    Ligt dat aan CMS MS, of gewoon de server die The Fungroup gebruikt?

    1. Hoi Jan,

      Dank voor je reactie. Ik denk dat dit een momentopname is, eerlijk gezegd. Hoewel je in het algemeen wel zou kunnen stellen dat (gemiddelde) WordPress templates/websites meer eisen van de server dan (gemiddelde) CMS MS websites. Dit komt vooral omdat WordPress templates die je aankoopt vaak enigszins ‘overladen’ zijn met functionaliteit.

      Hou er rekening mee dat dit artikel alweer een aantal jaren geleden geschreven is. Sommige van de sites zijn inmiddels omgezet naar een ander CMS systeem of een andere template. Ook is het landschap rondom WordPress m.i. verbeterd. Met name qua workflow, dankzij het volwassen worden van de zg. “page builders”, heeft dit CMS (dankzij de community van template-ontwikkelaars) een belangrijke stap gezet.

      Groeten,
      Jasper